fbpx

Laos – kim są grupy etniczne Akha, Hmong?

Spotkanie z grupami etnicznymi Laosu: Akha i Hmong.

Północny Laos, Birma i Wietnam to tereny zamieszkane przez liczne grupy etniczne. Wszystkich plemion w północnym Laosie, a doliczono się ich 23, kolokwialnie nazywa się "plemionami górskimi". Najbardziej znane to: Akha, Lachu, Hmong, Mien, Lisu, Karen. Zamieszkują one tereny przygraniczne Laosu z Chinami, Birmą oraz Tajlandią. To z tych krajów "plemiona górskie" przywędrowały do północnego Laosu: Lahu, Lisu i Akha z chińskiego Yunnanu, Hmong i Mien z centralnych Chin, a Karenowie z terenu Birmy.

Przybysze osiedlali się na terenach zbyt trudnych dla nizinnych Tajów i mieszkańców centrum Laosu. Było to znaczne ułatwienie, bo dzięki temu odnaleźli poszukiwany spokój. Uchodźcom oficjalnie pozwolono się osiedlić, a wkrótce ich wioski wkomponowały się w krajobraz gór, tworząc barwną mozaikę kultur i języków Laosu. Przyczyny ich migracji do Laosu były różne: duża ich część to uchodźcy polityczni z Birmy, migrujący do Tajlandii i Laosu od połowy lat 70. Byli to głównie głównie walczący z birmańskim rządem Karenowie, których zbiegło do Tajlandii i Laosu w ciągu ostatnich 20-30 lat ok. 120 tys. W zdecydowanej większości zamieszkują oni liczne obozy dla uchodźców rozmieszczone w północnej i zachodniej części kraju, wzdłuż granicy z Birmą. Inną liczną grupą uchodźców politycznych, są walczący z komunistycznymi władzami Laosu i Wietnamu – Hmongowie.

Od pierwszej mojej wizyty w Laosie, szczególnie interesował mnie lud Akha, który  wieki temu, został wypędzony z Chin.
W wyniku banicji, Akha uwięzieni zostali w Himalajach, skąd wkrótce ponownie przegonili ich tubylcy zamieszkujący dolin Himalajów. Kresem wędrówki Akha jest Laos. To w nim na stale osiadli, przez lata zajmując się uprawą i handlem opium. Kobiety Akha wyglądają niezwykle fotogenicznie od stóp do głów. Nakrycia głowy są tym, co je wyróżnia od wszystkich innych plemion.

Akha przybyli na tereny północnego Laosu z chińskiej prowincji Yunnan. Większości z nich wyznaje animizm oraz kult przodków, obchodząc liczne święta, związane głównie z cyklem rolniczym. Mają niezwykłą symbolikę świąt jak na przykład święto huśtawki – obchodzone 120 dni po posadzeniu ryżu i przypadające pod koniec sierpnia. To święto plonów, obfitości i radości, a stawiana w każdej wsi huśtawka przypomina sposób, w jaki Bóg miał sprowadzić lud Akha na ziemię. Od lat kobiety Akha były celem uprowadzeń. Mimo, że kobiety Akha należą do najpiękniejszych z tej części świata, były to głównie napady rabunkowe i kradzieże ich ozdób. To przez porwania oraz chińskie tandetne ubiory – dziś na co dzień Akha swoje barwne czapki i stroje zakładają rzadko, a te bardziej drogocenne zakopują w ziemi ubierając jedynie od święta.

Hmong to grupa etniczna zamieszkująca górzyste regiony Azji Południowo-Wschodniej, posługująca się językiem hmong. Najwięcej Hmong mieszka w południowych Chinach, gdzie mieszka ich około 3 mln, w Wietnamie – 790 tys., w Laosie – 450 tys., w Tajlandii – 150 tys.

W Wietnamie, kilka razy spotkałem Czarnych Hmongów. To najliczniejsza grupa. Inne to Hmongowie Kwieciści, Biali i Zieloni. Populacja Hmongów przybyła na tereny dzisiejszego Wietnamu, a także Laosu i Tajlandii z terenu Chin. Większość plemion wyznaje animizm, posługuje się własnymi językami, odmiennymi nie tylko od wietnamskiego, ale różniącymi się także znacznie między sobą. W Laosie w drugiej połowie XX wieku Hmongowie, współdziałając z armią Królestwa Laosu i CIA, zwalczali komunistyczną partyzantkę Laosu Pathet Lao. Gdy w 1975 roku Pathet Lao przechwyciła władzę, Hmongowie poddani zostali surowym represjom, w związku z czym dziesiątki tysięcy szukało schronienia za granicą, głównie w Tajlandii. Hmongowie to chrześcijanie lub animiści, bardzo niewielu wyznaje buddyzm.