LIBERIA SIERRA LEONE - PROGRAM PODRÓŻY:
Dzień 1.
Wylot z Warszawy do Freetown w Sierra Leone. Spotkanie grupy z pilotem Poza Trasą Adventure na trzy godziny przed wylotem. Przylot do Freetown. Na lotnisku spotkanie z lokalnym przewodnikiem Poza Trasą Adventure w Sierra Leone i Liberii. Transfer do hotelu i zakwaterowanie. Czas wolny na odpoczynek po podróży. Nocleg w hotelu w Freetown.
Dzień 2. SIERRA LEONE - Freetown / Rezerwat Tacugama / Freetown City Tour
Po śniadaniu wyjazd do Tacugama, gdzie znajduje się Centrum Rehabilitacji Szympansów Tacugama. Centrum założone zostało w 1995 roku, zajmuje się ono rehabilitacją i opieką nad osieroconymi i porzuconymi szympansami. Powrót do Freetown z przystankiem na plaży Beach No. 2.
Popołudniu rozpoczniemy zwiedzanie Freetown. Freetown to stolica i największe miasto Sierra Leone. Miasto położone jest malowniczo na górzystym półwyspie schodzącym wprost do błękitnego oceanu. Okolice te zamieszkuje społeczność Krio pochodzą od pierwszych osadników wysłanych do Sierra Leone pod koniec XVIII i XIX wieku przez Brytyjczyków. Byli to czarni lojaliści uwolnieni podczas rewolucji amerykańskiej, jamajscy maroonowie i Afrykanie uwolnieni ze statków niewolników po zniesieniu handlu niewolnikami w 1807 roku. Spacer po Freetown, podczas którego obejrzymy najatrakcyjniejsze zakątki miasta. Do niedawna charakterystycznym punktem i historycznem symbolem miasta było rosnące w jego centrum potężne Drzewo Bawełniane (Cotton Tree). Niestety w maju 2023 roku zniszczyła je silna tropikalna burza, a z drzewa mającego ponoć około pięciuset lat, pozostała tylko jego podstawa. Według legend to pod nim schronili się na modlitwę dziękczynną pierwsi uwolnieni niewolnicy, którzy przybyli do Afryki Zachodniej w 1792 roku. Zwiedzimy między innymi Muzeum Narodowe, z ciekawą ekspozycją prezentującą historię, kulturę i grupy etniczne Sierra Leone; historyczne centrum reprezentujące dziedzictwo Sierra Leone; obejrzymy St. George’s Cathedral i Maroon Church - najstarszy kościół we Freetown wzniesiony w 1808 roku przez przybyłych tu z Jamajki wyzwolonych niewolników. Spacer po miejskim tradycyjnym targu z lokalnymi wyrobami i rzemiosłem artystycznym. Powrót do hotelu. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Freetown. W cenie śniadanie.
Dzień 3. SIERRA LEONE - Freetown / Bunce Island / Tasso Island / Freetown
Po śniadaniu transfer do portu skąd wypłyniemy na wysepkę Bunce. Przepłyniemy przez zatokę i rzekę Sierra Leone. Wyspa Bunce była brytyjskim centrum handlu niewolnikami od XVII wieku do początku XIX wieku. Historyczne miejsca na Wyspie Bonce związane są z czasami kolonialnymi i handlem niewolnikami. Poznamy historię niewolnictwa w tym rejonie Afryki Zachodniej. Bunce było ostatnim portem dla dzięsiątków tysięcy Afrykanów siłą zmuszonych do opuszczenia swoich ojczystych ziem. Na Wyspie Bunce obejrzymy ruiny zamku i kaplicy otoczone przez dżunglę, starą studnię używaną przez niewolników, armaty strzegące twierdzy, nagrobki handlarzy niewolników i miejscowej ludności pracującej na wyspie oraz lochy, w których przetrzymywano niewolników. Po wizycie na Bunce rejs łodzią na Wyspę Tasso. Wyspa Tasso jest świetnym miejsce do obserwacji dzikiej przyrody Sierra Leone. Na wyspie, z inicjatywy lokalnej społeczności, utworzony został Ekoturystyczny Projekt Tasso. Eko-lodga to doskonała baza wypadowa do eksploracji wyspy oraz miejsce, gdzie można odpocząć i zregenerować siły np. w restauracji położonej w lesie nad piaszczystą plażą. Powrót do Freetown. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Freetown. W cenie śniadanie.
Dzień 4. SIERRA LEONE - Freetown / Kabala / Senekedugu / Kabala
Po śniadaniu wyjazd w kierunku miasta Kabala i wioski Senekedugu. Kabala to stolica Dystryktu Koinadugu w Prowincji Północnej i największe miasto na północy Sierra Leone. Mieszka tu około 15 tysięcy osób i jest to jedno z najbardziej zróżnicowanych etnicznie miast w Sierra Leone. Żadna z mieszkających tu grup etnicznych nie stanowi większości. Mieszkańcy Kabala pochodzą głównie z grup etnicznych Mende, Temne, Mandinka, Kuranko (Koranko), Loko, Limba i Fula. Dominującą grupą etniczną jest tu społeczność Mende, która obok ludności Temne - rdzennych mieszkańców Sierra Leone, jest najliczniejszą grupą etniczną kraju. Mende żyją także na terenach kilku krajów Afryki Zachodniej, między innymi w sąsiedniej Liberii. Lud Mende przywędrował i osiedlił się na tych terenach z obszarów współczesnego Mali (Imperium Mali). Najczęściej używanym tu językiem jest Krio (język kreolski). Oparty jest on w znacznej mierze na języku angielskim i lokalnych językach Afryki Zachodniej, przywiezionych przez osadników z Ameryki Północnej, Maroonów z Jamajki i innych licznych wyzwolonych afrykańskich niewolników, którzy osiedlili się w Sierra Leone. W ciągu dnia wizyta w wiosce Senekedugu, gdzie spotkamy się z lokalną społecznością. Obejrzymy lokalne gospodarstwo. Zobaczymy także jak członkowie społeczności kontaktują się ze swoimi bogami prosząc o lepsze żniwa i dostatek. Podczas wizyty w okolicy spotkamy także społeczność grupy etnicznej Mandinka (Malinke) żyjącą w Dystrykcie Koinadugu oraz poznamy zwyczaje i kulturę plemienia Kuranko, będącego podgrupą Mandinka (Malinke). Przejazd do hotelu. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Kabala lub okolicy. W cenie śniadanie, lunch i kolacja.
Dzień 5. SIERRA LEONE - Kabala / Kono (Koidu / Sefadu)
Po śniadaniu wybierzemy się na wędrówkę po okolicznych wzgórzach, aby podziwiać fantastyczne widoki na okolicę i miasto Kabala. Góry Wara Wara były miejscem, gdzie mieszkańcy okolic ukrywali się podczas zagrożeń i ataków w czasach kolonialnych. Tutaj także ich przodkowie zwykli prosić swoich bogów o dobre zbiory podczas żniw. Następnie wyjazd do miasta Koidu, położonego w dystrykcie Kono w Prowincji Wschodniej. Po dotarciu na miejsce spacer po Koidu. Miasto powstało i szybko się rozrosło po odkryciu w Dystrykcie Kono złóż diamentów. W trakcie trwającej tu wojny domowej i zaciętych walk w latach 90. XX wieku, Koidu straciło znaczną część ludności a na początku 2002 roku zostało niemal całkowicie zniszczone. Po wojnie domowej z międzynarodową pomocą miasto odbudowano. Głównym źródłem dochodu dla miasta i całego regionu są kopalnie diamentów. Przejazd do hotelu. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Koidu. W cenie śniadanie, lunch i kolacja.
Dzień 6. SIERRA LEONE - Kono (Koidu / Sefadu) / Kailahun
Po wczesnym śniadaniu wyjazd do Kailahun. Miasto położone jest w dystrykcie Kailahun w Prowincji Wschodniej w pobliżu granicy z Gwineą. To w Dystrykcie Kailahun padły pierwsze strzały, które zapoczątkowały wojnę domową w Sierra Leone. Kailahun był twierdzą rebeliantów podczas krwawej dwunastoletniej wojny domowej w Sierra Leone. Do dziś obejrzeć można tu miejsca związane z przerażającymi wydarzeniami z historii Sierra Leone. Obecnie okolice miasta słyną z plantacji kakao. Dość liczną grupą etniczną w Kailahun jest społeczność Kissi, żyje tu także ludność Mende. W trakcie dnia spotkamy się z ludnością obu grup etnicznych. Poznamy bliżej ich codzienne zajęcia, tradycje oraz kulturę. Będzie też zapewne szansa na obejrzenie występu lokalnych muzyków i tancerzy. Przejazd do hotelu. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Kailahun. W cenie śniadanie, lunch i kolacja.
Dzień 7. SIERRA LEONE - Kailahun / Kenema
Po śniadaniu podróż do miasta Kenema, w pobliżu którego także znajdują się liczne kopalnie diamentów. W latach 60-tych i 70-tych XX wieku diamenty odegrały kluczową rolę w rozwoju gospodarczym Sierra Leone. Przez długie lata diamenty były jednak źródłem bogactwa jedynie panujących tu kolejnych dyktatorów. Ostatecznie doprowadziło to do wybuchu dziesięcioletniej krwawej wojny domowej w Sierra Leone, określanej jako „najokrutniejszy konflikt w najnowszej historii Afryki”. Tysiące osób straciło życie a miliony musiało opuścić swoje domy. W okrutnej wojnie jako żołnierze wykorzystywane były także dzieci. Na trasie zatrzymamy się w jednej z okolicznych kopalń diamentów. Czas na obserwację ciężkiej pracy poszukiwaczy diamentów. Poznamy metody poszukiwania, będzie zapewne także możliwość przyłączenia się do grupy poszukującej tego cennego kruszcu. Dalszy przejazd do hotelu w Kenema. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Kenema. W cenie śniadanie.
Dzień 8. SIERRA LEONE - Kenema / Wyspa Tiwai
Po śniadaniu wyjazd w kierunku Wyspy Tiwai. Następnie łodzią motorową dotrzemy na Wyspę Tiwai. Porośnięta gęstym lasem tropikalnym Tiwai położona jest na rzece Moa a mieszkańcami Wyspy Tiwai jest ludność pochodząca z grupy etnicznej Mende. Po dotarciu na miejsce czas wolny na odpoczynek. Późnym popołudniem lub wczesnym wieczorem wyruszymy łodzią na wycieczkę po rzece Moa. Rezerwat dzikiej przyrody na Tiwai jest jedną z najważniejszych atrakcji przyrodniczych Sierra Leone. Wyspa znana była wcześniej na całym kontynencie afrykańskim z największego zagęszczenia różnorodnych gatunków małp. Trwająca w Sierra Leone wojna domowa spowodowała znaczne zmniejszenie populacji żyjących tu gatunków zwierząt. Jednak na wyspie wciąż życie aż 11 gatunków ssaków naczelnych, 135 gatunków ptaków oraz 800 gatunków motyli. Obserwować można tu między innymi duże populacje koczkodanów diana, niezwykle rzadkie hipopotamy karłowate, krokodyle oraz wiele gatunków ptaków. Być może uda nam się dostrzec żerujące na brzegach rzeki hipopotamy karłowate, niestety ich populacja jest obecnie bardzo niewielka. Nocleg na zadaszonym kempingu na Tiwai. W cenie śniadanie, lunch i kolacja.
Dzień 9. SIERRA LEONE - Wyspa Tiwai // LIBERIA - Robertsport
Po wczesnej pobudce kontynuacja pobytu na Wyspie Tiwai. Wczesnoporanne piesza wycieczka po wyspie i obserwacja budzącej się o świcie przyrody. Następnie śniadanie i dalsza podróż w kierunku granicy z Liberią. Po dokonaniu formalności granicznych (niestety często bardzo skomplikowanych), kontynuacja podróży do niegdyś najsłynniejszego kurortu w Liberii - nadmorskiego miasta Robertsport. Miasto leży na półwyspie Cape Mount, mierzei oddzielającej słonawą lagunę Jeziora Piso od Oceanu Atlantyckiego. Na trasie zatrzymamy się na krótki przystanek przy Jeziorze Piso. Intensywnie niebieskie słonawe Jezioro Piso graniczy z Półwyspem Cape Mount i połączone jest wąskim wlotem z Oceanem Atlantyckim. Okolice laguny otoczonej pagórkowatym krajobrazem i bujnymi lasami deszczowymi, stanowi raj dla miłośników przyrody. Okolice Jezioro Piso są ojczyzną ludności Via. Dalsza podróż do Robertsport. Miasto słynie dziś między innymi ze wspaniałych plaż i doskonałych warunków do surfowania, jednak co ważniejsze ma także długą historię. W połowie XV wieku w okolice te dotarli portugalscy żeglarze, później istniał tu jeden z holenderskich punktów handlowych. Miasto założone zostało w połowie XIX wieku. Nazwa Robertsport nawiązuje do pierwszego prezydenta Liberii Josepha Jenkinsa Robertsa, sprawującego funkcję w latach 1848-1856. Roberts urodził się w Stanach Zjednoczonych jako wolny człowiek i przybył do Liberii na początku XIX wieku. Od początku XIX wieku w Robertsport osiedliło się wielu uwolnionych niewolników. Spacer po najciekawszych zakątkach Robertsport. Poznamy historię miasta i jego współczesne życie. Przejazd do hotelu i zakwaterowanie. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Robertsport. W cenie śniadanie.
Dzień 10. LIBERIA - Robertsport / Monrovia
Po śniadaniu krótkie spotkanie ze społecznością rybaków Ghanaian na jednej z plaż. Spacer i krótkie zwiedzanie okolicy. Następnie wyjazd do Monrovia, stolicy i największego miasta Liberii. Po dotarciu do Monrovia przejazd do hotelu i zakwaterowanie. Czas wolny na odpoczynek lub spacer w okolicy. Nocleg w hotelu w Monrovia. W cenie śniadanie.
Dzień 11. LIBERIA - Monrovia / Charles Ville - Monkey Island / Firestone Rubber Plantation / Gbarnga
Po wczesnym śniadaniu wyjazd w kierunku Hrabstwa Margibi i miasta Marshall. Miasto położone jest w zatoce na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Otoczone jest licznymi lagunami, lasami namorzynowymi i przepięknymi złocistymi plażami z kołyszącymi się palmami kokosowymi. Przejazd do Charles Ville, skąd wyruszymy na wycieczkę łodzią wokół niewielkiego archipelagu wysepek zwanych Monkey Island. Dżunglę na wyspach zamieszkują szympansy, które od połowy lat 70-tych XX wieku uczestniczyły w kontrowersyjnych laboratoryjnych badaniach medycznych. Amerykańska firma otworzyła tu wówczas eksperymentalne laboratorium, w którym prowadzono badania oraz próby szczepionek i leków na około setce schwytanych dzikich szympansy. Zwierzęta zarażone wieloma zakaźnymi chorobami uratowane zostały i odzyskały częściowo wolność podczas wojny domowej. Kolonia szympansy, żyjąca na kilku wyspach liczy obecnie około 65 szympansy. Szympansy pozostać muszą na wyspach, ponieważ wypuszczanie ich gdzie indziej byłoby zbyt ryzykowne, zwłaszcza dla innych zwierząt, gdyż nadal przenoszą one choroby zakaźne. Ponieważ szympansy nie potrafią pływać, nigdy nie zapuszczają się zbyt daleko do wody. Pracujący tu obrońcy praw zwierząt, każdego dnia podpływają tu łodziami aby zapewnić zwierzętom karmienie. Dostarczane są owoce oraz woda pitna, których brak jest na wyspach. Choć zwierzęta często reagują agresywnie broniąc swojego terytorium, ich przetrwanie całkowicie zależy od ludzi. Wolontariusze karmiący zwierzęta noszą odzież ochronną i zachowują bezpieczną odległość. Prace laboratorium przyczyniły się między innymi do opracowania szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, jednak po latach nawet kierujący badaniami naukowcy mają moralny problem i podzielają opinię aktywistów na rzecz praw zwierząt. Rejs łodzią wokół wysp, obserwacja szympansy i tutejszej flory i fauny a zwłaszcza licznych gatunków ptaków. Następnie wyjazd do miasta Harbel, położonego w hrabstwie Margibi. W Harbel znajduje się druga co do wielkości plantacja drzew kauczukowych na świecie. Plantacja prowadzona jest przez firmę Firestone od 1926 roku, kiedy to podpisany został z rządem Liberii 99-letni kontrakt na dzierżawę ziemi. Spacer po terenach plantacji. Poznamy tradycyjne metody pozyskiwania kauczuku, które praktycznie nie zmieniły się od początku działalności plantacji. Wielokrotnie poruszany był temat ciężkich warunków pracy na plantacji. Następnie dalsza podróż do Gbarnga, w pobliżu którego położony jest Wodospad Kpatawee. Gbarnga położona jest w środkowej Liberii i jest stolicą hrabstwa Bong. Po dotarciu na miejsce zakwaterowanie w hotelu. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Gbarnga. W cenie śniadanie.
Dzień 12. LIBERIA - Gbarnga / Wodospad Kpatawee
Po śniadaniu przejazd w kierunku Wodospad Kpatawee, po czym około godzinna wędrówka do wodospadu i eksploracja okolicy. Wodospad Kpatawee tworzą dwie odrębne kaskady wzdłuż rzeki Saint John z czarnymi głazami, otoczone bujną zielenią lasu deszczowego z piękną przyrodą i spokojną atmosfera. To jedno z najbardziej ulubionych przez okolicznych mieszkańców miejsc piknikowych i wypoczynkowych. Obszar Kpatawee przekształcony został z tradycyjnych terenów rolniczych w destynację ekoturystyczną. Czas na relaks przy wodospadzie, a dla chętnych możliwość kąpieli. W okolicy wodospadu położona jest eco-lodge, w której zatrzymamy się na noc. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w eco-lodge w okolicy wodospadu. W cenie śniadanie.
Dzień 13. LIBERIA - Wodospad Kpatawee / Monrovia
Po śniadaniu podróż powrotna do Monrovia. Przejazd około 4 godzin. Po dotarciu na miejsce czas wolny na krótki odpoczynek. Po czym rozpoczniemy zwiedzanie najciekawszych miejsc Monrovia, związanych z historią i współczesnością Liberii. Miasto Monrovia założone zostało w 1822 roku przez Amerykańskie Towarzystwo Kolonizacyjne, które od początku XIX wieku organizowało przyjazd tu wyzwolonych niewolników ze Stanów Zjednoczonych i Brytyjskich Indii Zachodnich. Monrovia nazwana została na cześć panującego wówczas amerykańskiego prezydenta Jamesa Monroe. Na początku XX wieku miasto podzielone zostało na dwie części - Monrovia, zamieszkałą przez Liberyjczyków przybyłych tu ze Stanów Zjednoczonych nazywanych Afrykanoliberyjczykami (część ta architektonicznie przypominała południe USA) oraz Krutown, czyli część zamieszkałą przez autochtoniczną ludność Kru, Bassa i Grubo. Miasto zostało poważnie zniszczone podczas dwóch wojen domowych w latach 1989-1996 oraz 1999-2003. Program zwiedzania w zależności od czasu pozostałego do dyspozycji. Przejazd do hotelu. Czas wolny na odpoczynek. Nocleg w hotelu w Monrovia. W cenie śniadanie.
Dzień 14. LIBERIA - Monrovia
Po śniadaniu czas wolny na odpoczynek i przygotowania do podróży powrotnej. W zależności od pozostałego do dyspozycji czasu spacer po lokalnym targu i zakupy. Następnie transfer na lotnisko w Monrovia zgodnie z godzinami lotów. Na lotnisku pożegnanie grupy z lokalnym przewodnikiem Poza Trasą Adventure w Sierra Leone i Liberii. Wylot z Monrovia do Warszawy. W cenie śniadanie.
Dzień 15.
Przylot do Warszawy.
Uwaga - Program jest ramowy. Kolejność zwiedzania może ulec zmianie ze względów organizacyjnych oraz ze względu na lokalne uwarunkowania i panujące warunki atmosferyczne.
