fbpx

IRAN-PRZEZ GÓRY IRANU

Iran to wyżynno-górski kraj. Jedynie okolice Morza Kaspijskigo i Zatoki Perskiej to niziny, tak więc śmiało można stwierdzić, iż w Iranie górskie przestrzenie odnajdziemy niemal wszędzie.
Góry Zagros które ciągną się w zachodniej części kraju, mają charakterystyczny rusztowy układ (widoczny na zdjęciu) – liczne ich grzbiety ciągną się z północnego zachodu na południowy wschód. Najwyższym ich szczytem jest Zard-e-Kuh o wysokości 4547 metrów n.p.m. Znajduje się on w pobliżu miasta Chalgard, w przestrzeni geograficznej nazywanej Bachtria Czarmahal. Na granicy Iranu z Irakiem – znajdują się Góry Kurdystańskie. Wschód kraju to Góry Wschodnioirańskie, a północ Elbrus ? będący najwyższym pasmem w Iranie. W górach tych znajduje się najwyższy szczyt w całym kraju ? Demawend sięgający 5671 metrów n.p.m.

Na Demawand miałem zakusy, myślałem że go zdobędę co zajmie mi trzy dni, jednak koniec kwietnia i początek maja to okres częstych lawin, więc wycofałem się z prób i zostawiłem zdobycie szczytu na lepszy czas. Demawand, nie od dziś mnie fasycnuje. To wulkaniczny stożek przez lata święta góra Persji, a dziś symbol piękna wielu mieszkańców Iranu. To taki polski Giewont, na którego szczycie pragnie postawić nogę – choć raz w życiu – niejeden z Polaków. Jest to góra autonomiczna ? coś na kształt polskiej Babiej Góry, co wiąże sie z tym iż szczyt często jest targany silnymi wiatrami oraz częstymi kaprysami pogody. Demawand znajduje się na uboczu górskiej drogi biegnącej z Teheranu nad Morze Kaspijskie. Mimo że położony jest w górach Elburs, to jego symetryczny wulkaniczny stożek okazale góruje nad sąsiednimi szczytami. Te, w większości mające charakter pustynny i nie przekraczają 4000 metrów. Dzięki takiemu otoczeniu oraz częstym wyziewom wulkanicznym Demawend zdecydowanie się wyróżnia. Co istotne dość niska szerokość geograficzna sprawia, że na Demawendzie jak i w całym środkowym masywie Elbursu nie ma lodowców, a jedynie płaty wiecznego śniegu i tak zwane lodowczyki.

W Iranie odwiedziłem i poznałem Góry Środkowoirańskie, które oddzielone od Gór Zagros są pustynią, a ich wysokość sięga ponad 4000 metrów n.p.m. Najwyższym szczytem jest Kuh-e-Hazar, który sięga 4420 metrów n.p.m. Wschód Iranu to górskie pustynne równiny z pustynią śmierci Lut na czele – dosłownie i bez epatowania, bo na niej nie ma życia, nawet brak tutaj bakterii. To teren Gór Wschodnioirańskich, których najwyższym szczytem jest Kuh-e-Taftan o wysokości 4042 metry n.p.m.

Iran to także liczne jaskienie, których eksploracja jest fascynującym doświadczeniem. To w końcu obserwowanie procesów geologicznych i oryginalnych dzieł natury, niczym zabawa z przyrodą pod mikroskopem. W jaskini wiele może zadziwić, a poznawanie tych tajemniczych wnętrz gór, można powiedzieć iż jest bardziej uniwersalną aktywnością. Niezależnie od pogody i temperatury na zewnątrz, w środku jaskini jest stała temperatura, dlatego jaskinie można eksplorować każdego dnia. W Iranie poznawianie ich może być fascynujące, a najpiekniejsze jaskinie znajdują się w Kurdystanie i okolicach miasta Hamadam. W jaskini Ali-Sadr wykopaliska i badania archeologiczne jaskini doprowadziły do odkrycia w jej wnętrzu starożytnych dzieł sztuki np.ceramiki mającej 12 000 lat. W części wejściowej przestawione zostały sceny polowań.

Jaskinie podobnie jak zapomniane zbocza gór i ich wierzchołki to bardzo często kapsuły czasu o których nacodzień nie zdajemy sobie sprawy, to także dawne miejsca kultu religijnego.
Góry dla ludzi dawnego Iranu, wieki temu bywały czczone i otoczone religijnym nimbem. W epoce przed nastaniem Islamu (czyli czasach religi Zoroastryzmu), liczne irańskie szczyty traktowane były jak centra świata i kosmosu. Wierzono że są schronieniem groźnych i budzących trwogę sił natury a przy okazji iż są siedzibą bóstw oraz miejscem pobytu przodków. Góry i szczyty były źródłem życia, wody i dobrobytu. Dziś w znacznej przestrzeni Islamu , oddawanie czci górom jest zabronione, ale oczywiście od tego są liczne i praktykowane odstępstwa ( na przykład w Tadżykistanie i Indiach). W Himalajach i Tybecie ( które nie należą wprawdzie do przestrzeni islamu) znajduje się rekordowa ilość “świętych” gór, zamieszkałych przez hinduistyczne i buddyjskie bóstwa i region ten w mitologii hinduistycznej nazywany jest Dewiabumi, co oznacza krainę bogów. W Tybecie i Himalajach – temat świętych gór to niemal rzeka, bo każdy z wielkich himalajskich szczytów ma swoje legendy, mitologię i historię. Ich religijno – mistyczny charakter, najlepiej odzwierciedlają nazwy nadane szczytom, jak chociażby Annapurna – Bogini pożywienia, Cho Oyu – Turkusowa Bogini, Makalu – Wielki Czarny Sziwa. W Tybecie znajduje się też najświetsza ze świetych gór świata – czczona przez miliard ludzi w Azji ? Kalias. To źródło natchnienia dla wyznawców buddyzmu,lamaizmu, hinduizmu i tajemniczej religii Bon. Pielgrzymka go Góry Kalias jest niewątpliwie najwiekszym i najpiękniejszym doświadczeniem życia i życze każdemu aby jej doświadczył.

W górach Iranu spotyka się częste kopczyki kamieni, a w górskich dolinach mieszkają po dziś liczni nomadzi jak na przykład pastrzerze Lori. U nich życie wygląda jak wieki temu i jest to podróż w czasie do miejsc obcych współczesnemu Iranowi.